کلمه الله هی العلیا
در موسیقی پاپ ایران افرادی ظهور کردند که بسیار تاثیر گزار بودند . شاید بتوان به جرات گفت که یکی از شاخص ترین این افراد واروژان است . با بررسی دقیق موسیقی ، شعر و ترانه در دهه های 40 و 50 ایران به این نتیجه می رسیم که واروژان شروع کننده فعالیتی در حوزه ترانه بود که سالها کسی نتوانست جای او را بگیرد . در حقیقت بابک بیات ، اسفندیارمنفردزاده و واروژان سه ضلع مثلثی بودند که آثار به یاد ماندنی در عرصه موسیقی ایران ( پاپ و موسیقی فیلم ) و برنامه ها و سریال های تلوزیونی ایجاد کردند . واروژان اهل گفتگو و نگارش بیوگرافی یا اتو بیوگرافی از خود نبود . او هیچ وقت ازدواج نکرد و در اوج قله هنری خود به دلیل بیماری قلبی درگذشت . به مناسبت سی و یکمین سالگرد فوت واروژان بهانه ای دستم آمد که متن زیر را برایتان نگارش کنم .

ژان والژان موسیقی پاپ ایران کسی نبود جز واروژان
واروژ هاخباندیان ملقب به واروژان در قزوین در خانواده ای ارمنی متولد شد . دست سرنوشت او را به تهران انتقال داد تا پیش مادربزرگش باشد ، انگار این دست ها از همان ابتدا دارند جمع می شوند تا دستانی هنرمند بسازند . در هفت سالگی به مدرسه ایتالیایی ها می رود و بعد وارد هنرستان موسیقی تهران می شود و سپس با بورسیه رادیو تلوزیون به مدت چهار سال به کالج موزیک امریکا می رود . او در سال چهارم به ایران بازمی گردد و چون رادیو و تلوزیون به او می گوید که اگر این بورسیه را جبران نکند ، نمی تواند فعالیتی داشته باشد ، مجبور می شود دو سال به اهواز برود و موسیقی تدریس کند . بعد از این تدریس به تهران می آید و برای برنامه زنگوله ها که به کشف صداهای تازه در موسیقی می پردازد ، آهنگ می سازد که اسمش هم در تیتراژبرنامه می آید . این آغاز راه ترانه برای واروژان است . او به عنوان تنظیم کننده آهنگ کار خود را ادامه می دهد که آن روزها برای اولین بار است . نخستین کار وی با صدای زنده یاد ویگن ( پدر موسیقی پاپ ایران ) اجرا می شود . با ساخت ترانه حرف ( اگه سبزم اگه جنگل ... واسه تو قد یک برگم ، پیش تو راضی به مرگم . ) پله های ترقی را طی می کند و به عنوان برترین آهنگساز انتخاب می شود . در فواصل کوتاه ساخت ترانه های جادویی و جاودانه ای را با صدای خوانندگانی چون ابی ، فرهاد ، شهیاد ، شهریار ، گوگوش ، داریوش و .... تجربه می کند ، ترانه هایی زیبا همچون هفته خاکستری ، بوی خوب گندم ، شب زده ، پوست شیر ، پل ، عاشقانه ، غریب آشنا ، همسفر ، عاشقانه ، ماه پیشونی ، گهواره و .... و شاید کمتر کسی بداند که این ترانه های نماندگار از واروژان است . واروژان با موسیقی فیلم حسن کچل از ساخته های مرحوم علی حاتمی پا به سینما گذاشت و در سال 1351 جایزه بهترین آهنگساز جشنواره فیلم که آن روزها سپاس نام داشت را از آن خود کرد . واروژان آهنگ های فولکلور پری زنگنه را با همکاری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان اجرا نمود . او با قلبش موسیقی می نواخت ، نه با دستش ، برای همین هم قلبش که گرفت ، نت های او هم فرو ریخت . ژان والژان موسیقی پاپ ایران کسی نبود جز واروژان ، قلب کوچک او آنقدر وسیع بود که تمام سازها در آن جا می شدند . نکته جالب این بود که اولین کار او بدرود نام داشت و آخرین کار ترانه سازی اش اجازه نام داشت . خصوصیت بزرگ آهنگ های واروژان زنده بودن آنهاست و با وجود اینکه سالها از آن می گذرد ، وقتی آنها را می شنویم هم حس نوستالرژیک دارد و هم زنده و روح دار است . واروژان از عکس و فیلم و خودنمایی بیزار بود و گفتگو هم نمی کرد ، او برای 21 فیلم و دو سریال موسیقی فیلم ساخته است . آخرین کاری که او در زمینه ترانه و آهنگسازی کرد ، ترانه ای بود به نام اجازه که مرگ ، اجازه ترانه ای دیگر را به او نداد . واروزان تنها بود ، تنها زیست و به تنهایی یک ارکسر بود !! و بالاخره وی که زا بیماری قلبی رنج می برد ، در هنگام ضبط موسیقی فیلم برفراز آسمانها ساخته فردین فقید ، سکته کرد و در روز 26 شهریور 1356 ، بعد از 10 روز بستری شدن در بیمارستان جم تهران ، در سن 41 سالگی برفراز آسمان ها رفت . وی را در گورستان ارامنه خاوران به خاک سپردند . برای شما عزیزان چهار اثر از واروژان را که خودم بسیار می پسندم ، انتخاب کرده ام . امید که لذت ببرید . امیدوارم با شنیدن این آثار پی به اوج کیفیت آثار واروژان ببرید . بی اغراق بگویم خوانندگانی همچون ابی ، گوگوش ، داریوش ، ستار ، ... خوانندگی خود را بادی مدیون واروژان بدانند . ترانه اول با عنوان پوست شیر که با صدای ابی ، با آهنگ و تنظیم واروژان است ( از اینجا دانلود کنید ) . ترانه دوم با عنوان حرف که با صدای گوگوش ، با آهنگ واروژان است ( از اینجا دانلود کنید ) . ترانه سوم با عنوان غریب آشنا با صدای گوگوش ، با آهنگ واروژان است ( از اینجا دانلود کنید ) . ترانه چهارم با عنوان شب زده با صدای ابی ، با آهنگ وتنظیم واروژان است ( از اینجا دانلود کنید ) . یادش به خیر و روحش شاد ؛
سیدعمادالدین قرشی
+ نوشته شده توسط سیدعمادالدین قرشی در چهارشنبه 13 شهریور1387 و ساعت
14:35 |